Vakıftan yapılan açıklamaya göre, Rize’nin doğal zenginliğini koruyarak geleceğe taşıma iradesinin güçlü bir göstergesi olan proje kapsamında, ilin önemli turizm destinasyonları olan Huser, Elevit ve Handüzü yaylaları sıfır atık uygulamaları için pilot alan olarak belirlendi.
Bu yaylalarda atık yönetim süreçleri yeniden yapılandırılacak, mevcut altyapı güçlendirilecek ve çevresel riskleri azaltmaya yönelik ilave önleyici tedbirler alınacak. Ayrıca yaylalara tur düzenleyen operatörler, konaklama işletmeleri, yayla esnafı ve ziyaretçiler için kapsamlı bir bilgilendirme ve rehberlik süreci yürütülecek.
Proje, Türkiye’de çevresel dönüşümün toplumsal bir seferberliğe dönüşmesini sağlayan Sıfır Atık vizyonunun sahadaki güçlü yansımalarından biri olarak, Rize Valiliği, Rize Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ile Rize İl Tarım ve Orman Müdürlüğü işbirliğiyle hayata geçiriliyor.
Doğal alanların korunmasının stratejik bir öncelik olarak konumlandırıldığı proje, yerel idarelerin kurumsal kapasitesini güçlendiren, ölçülebilir hedeflere dayanan ve sahada uygulanabilirliği esas alan bütüncül bir çevre yönetimi modeli ortaya koyuyor.
YAYLA MERKEZLERİNE ATIK BIRAKILMAYACAK
Projenin dikkati çeken uygulamalarından biri, atık bırakımının yayla merkezinden belirli bir mesafe geriye alınması oldu. Bu kapsamda, yayla merkezine gelmeden önce, belirlenen mesafede ikili atık toplama kafesleri konumlandırılacak.
Bu noktadan sonra yayla merkezine atık bırakılması yasaklanacak, yayla içi alanlarda çöp konteyneri bulundurulmayarak, atık oluşumunun merkezde yoğunlaşmasının önüne geçilecek.
Uygulama, yönlendirme tabelaları, bilgilendirme panoları ve saha görevlileri aracılığıyla desteklenecek. Bu modelle, ziyaretçilerin yayla merkezine atık taşımadan önce kaynağında ayrıştırma yapmaları sağlanacak, kontrolsüz atık birikiminin ve görsel kirliliğin önüne geçilecek.
Projeyle organik atıkların kontrolü, kompost uygulamalarının teşvik edilmesi ve çevresel etkilerin azaltılması, yayla esnafı, tur operatörleri ve rehberlere yönelik çevresel sorumluluk eğitimleri, dijital izleme ve raporlama mekanizmalarının kurulması ve düzenli denetim ve performans değerlendirme süreçlerinin uygulanması planlanıyor.
Bu çerçevede, özellikle yaz sezonunda ziyaretçi yoğunluğu artan yaylalarda turizm faaliyetlerinin çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu şekilde yürütülmesi sağlanacak.
Reaktif temizlik anlayışı yerine, çevresel farkındalığın artırılmasını, tüketim alışkanlıklarının gözden geçirilmesini ve kalıcı davranış değişikliği oluşturulmasını hedefleyen proje kapsamında, doğal ekosistemin ve su kaynaklarının korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin güvence altına alınması, yaban hayatı üzerindeki olumsuz etkiler ile karbon ayak izinin azaltılması, yayla kültürünün çevre dostu bir anlayışla gelecek kuşaklara aktarılması, yerel kalkınma ile çevresel sorumluluğun dengeli biçimde bütünleştirilmesi amaçlanıyor.
Proje kapsamında ilgili kurumların koordinasyonunda düzenli saha denetimleri gerçekleştirilecek. Ziyaretçi sorumluluğu da güçlendirilirken, yayla merkezlerinde atık yoğunluğu minimize edilecek ve sürdürülebilir turizm ilkeleri somut bir uygulama modeliyle desteklenecek.
Proje kapsamında belirlenen pilot alanlarda performans göstergeleri oluşturulacak, atık miktarındaki azalma, geri kazanım oranları ve farkındalık düzeyi düzenli olarak ölçülecek. Elde edilen veriler doğrultusunda model geliştirilecek ve iyileştirilecek.
“Atıksız Yaylalar” uygulamasının, Rize’den başlayarak Türkiye genelindeki diğer yayla bölgeleri ve doğal turizm alanları için ölçeklenebilir bir referans model oluşturması hedefleniyor. Bu yönüyle proje, yerelden ulusala uzanan stratejik bir çevre yönetimi vizyonunun somut bir adımı niteliği taşıyacak.
“AMACIMIZ, RİZE’Yİ ULUSLARARASI ÖLÇEKTE ATIKSIZ BİR DÜNYA MARKASI HALİNE GETİRMEK”
Açıklamada görüşlerine yer verilen Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, Türkiye’nin çevre ve iklim alanındaki dönüşüm iradesinin en güçlü dayanaklarından birinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ortaya koyduğu kararlı liderlik olduğunu vurguladı.
Ağırbaş, “Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın çevre ve iklim politikalarına verdiği stratejik önem, ülkemizin sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda attığı adımların en temel motivasyon kaynağıdır. Türkiye’nin küresel iklim diplomasisinde üstlendiği etkin rol, yerelde hayata geçirilen güçlü ve somut projelerle tahkim edilmektedir. Bu vizyon, Saygıdeğer Hanımefendi Emine Erdoğan’ın himayelerinde başlatılan ve küresel bir çevre hareketine dönüşen Sıfır Atık yaklaşımıyla kurumsal bir çerçeveye kavuşmuştur. Kendilerinin ortaya koyduğu çevre hassasiyeti ve sürdürülebilirlik perspektifi, sahadaki uygulamalara yön vermektedir.” ifadelerini kullandı.
Rize’de atıksız yaylalar hedeflediklerini aktaran Ağırbaş, “Yeşil ile mavinin buluştuğu bu eşsiz coğrafyada, çevresel sorumluluğu merkeze alan güçlü bir dönüşümü hemşehrilerimizle birlikte hayata geçireceğiz. Amacımız, Rize’yi uluslararası ölçekte atıksız bir dünya markası haline getirmektir. Rize’de hayata geçirilecek Atıksız Yaylalar modeli, bu küresel vizyonun yerelde somutlaşmış en güçlü örneklerinden biri olacaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
Ağırbaş, yerel sahiplenmenin ve kurumsal işbirliğinin projeyi kalıcı kılacağını belirtti.
ÇEVRESEL SORUMLULUĞU MERKEZE ALAN KALKINMA YAKLAŞIMI
“Atıksız Yaylalar” vizyonu, doğanın korunması ile turizm ve ekonomik hareketliliğin birbirine alternatif değil, birbirini güçlendiren tamamlayıcı unsurlar olduğunu ortaya koyuyor. Çevresel sorumluluğu merkeze alan bu kalkınma yaklaşımı, doğal alanların korunmasını yalnızca ekolojik bir gereklilik değil, uzun vadeli sürdürülebilirliğin ve bölgesel refahın teminatı olarak değerlendiriliyor.
Bu çerçevede proje, Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu ve çevresel diplomasi alanında Türkiye’nin küresel ölçekte görünürlüğünü artıran Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan’ın ortaya koyduğu vizyon doğrultusunda, çevresel farkındalığı artıran, yerel kapasiteyi güçlendiren ve sahada somut uygulamalarla desteklenen stratejik adımların önemli bir halkasını oluşturuyor.
KAYNAK: AA
