Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 2024 yılında imzalanan anlaşma ile Manisa’da yıllık 150 bin araç kapasiteli üretim tesisi kurulması öngörülmüştü. Anlaşmaya göre, fabrika 2026 yılı sonuna kadar faaliyete geçecek ve üretim başlayacaktı.
Ancak aradan geçen iki yıllık süreçte yatırıma ilişkin hiçbir adım atılmadığı gibi, BYD firması geçtiğimiz günlerde bir açıklama yaparak Manisa’daki yatırımı askıya aldıklarını açıklamıştı.
Bunun üzerine üretim tesisi kurulması şartıyla firmaya sağlanan teşviklerin akıbetinin ne olacağına yönelik tartışma başladı. Konu TBMM gündemine de geldi. Çok sayıda milletvekilli Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır’ın cevaplaması istemiyle Meclis Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.
“HAKLARIMIZ TEMİNAT ALTINDA”
Bakan Kacır, milletvekillerine gönderdiği cevapta söz konusu yatırımın Türkiye’de yeni nesil araç üretim kapasitesinin artırılması amacıyla, yatırımlara proje bazlı destek verilmesine dair teşvik mevzuatının çizdiği sınırlar dahilinde; yatırımın niteliği, asgari şartları, proje takvimi, firmanın sorumlulukları ve taahhütleri tanımlanarak destek kapsamına alındığını hatırlattı.
Kacır, teşvik mevzuatının öngördüğü çerçevede izleme ve denetim faaliyetleri ile gerekli idari işlemlerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini belirterek, sağlanan teşviklerin geri ödenmesine yönelik hususlar ile yatırımcılara uygulanacak diğer müeyyidelerin BYD yatırımı için de geçerli olduğunu kaydetti. Bakan Kacır, “Tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatleri güçlü şekilde teminat altına alınmıştır.” dedi.
FAİZİYLE GERİ ALINMASI GEREKİYOR
Proje bazlı yatırımları teşvik mevzuatına göre, BYD’nin Manisa’da kurmayı taahhüt ettiği 1 milyar dolarlık otomotiv fabrikası yatırımından vazgeçmesi üzerine şirketin devlete sunduğu teminat mektuplarının devreye sokulması ve gümrük vergisi muafiyetiyle Türkiye’ye getirdiği araçlar için ödemediği tüm vergilerin gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmesi gerekiyor.
BYD, yatırım yapacağı taahhüdüyle Çin’den getirdiği araçlar için yüzde 40 ilave gümrük vergisinden muaf tutulmuştu. Yatırımdan vazgeçilmesi nedeniyle araçlar Türkiye’de hiç vergi muafiyeti almamış gibi, normal tarifeden vergilendirilmiş sayılarak kamunun uğradığı vergi kaybı tazmin edilecek. Ayrıca Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde (OSB) fabrika kurulumu amacıyla BYD firmasına tahsis edilen arazi ve yatırım yeri geri alınacak.
KAYNAK: TÜRKİYE GAZETESİ
